Εκείνο άρχισε να ανεβοκατεβαίνει στο μπλε του ουρανού,
όπως οι μέρες μας, βάρκες, στην άκρη του γιαλού.
Έκανε κύκλους στα ψηλά,
για να μου δείξει, ότι κάθε τι π' αρχίζει, σταματά,
μα ένας κύκλος πάντα, ξανά αρχινά.
Μάζεψε τα φτερά του, σαν ένα όνειρο που ξυπνά
και μετά πέταξε μακριά.
Αλαργινό πουλί, πάρε με στα φτερά,
να πάρει διάσταση το όνειρο εκεί ψηλά.
Πάρε με κοντά σου για λίγο καιρό,
για να μάθω να καταλαβαίνω και να ζω.
Λ.Ρ
- Κάτι θέλει να μου πει, σαν η φράση ακουστεί: Η εικόνα στο κέντρο της παρεούλας και κάθε παιδί ακούει μία φράση. Ποιο πουλί μπορεί να το είπε ή να το σκέφτηκε;
Φράσεις που ειπώθηκαν:
Τι είναι αυτό που βλέπω εκεί κάτω;
Δεν θέλω να ακούσω τίποτα.
Είμαι πολύ χαρούμενο σήμερα.
Μετά την κούραση έρχεται η ξεκούραση.
Κάποιος χρειάζεται βοήθεια.
Σ' αγαπώ τόσο πολύ.
Θέλω μια αγκαλιά.
Μου πήρες το κεφάλι.
Ένα φιλάκι γλυκό;
Καλημέρα!
Τι όμορφα που περνώ.
Μπα! Τι βλέπουν τα μάτια μου τα δυο;
Ένα γλυκό τραγούδι θα σας πω.
Δεν γίνεται πιο χαμηλά η φωνή σου;
Πήρα ένα μεγάλο δώρο και μου άρεσε πολύ.
Τι ησυχία που έχει εδώ.
Κοιτάξτε πως μεγάλωσα.
Τι παράξενο λουλούδι!
Πεινάω και δεν έχω βρει τόση ώρα τίποτα.
-Άκουσαν ένα θόρυβο ξαφνικά και κρύφτηκαν πίσω από τη φωλιά: Στη παρεούλα με γράμματα, σχηματίζεται η πρώτη συλλαβή. Το παιδί προσπαθεί να διαβάσει τη συλλαβή. Ποιο όνομα πουλιού ξεκινά μ' αυτή τη συλλαβή; Μπορείς να το βρεις στην εικόνα και να το σκεπάσεις με ένα τουβλάκι;
-Παρατηρώ, βρίσκω και προσπαθώ να πω " Ζήτω! Κέρδισα εγώ": Τα παιδιά χωρισμένα σε ομάδες. Με τη κλεψύδρα να "τρέχει", προσπαθούν να βρουν όσα περισσότερα πουλιά μπορούν στην εικόνα.
-Καρακάξα μου μικρή, τι έκλεψες πάλι από κει; Δυο ομάδες παιδιών παρατηρούν για λίγο την εικόνα και αναφέρουν όσα αντικείμενα θυμούνται. Οι λέξεις σημειώνονται και τα λάθη αφαιρούνται από τα σωστά, για να βγει το τελικό αποτέλεσμα.
- Κουκουβάγια μου σοφή, δεν θυμάμαι την απάντηση τη σωστή: Δύο ομάδες παιδιών, που απαντούν σε ερωτήσεις- ρίμες. Κάθε σωστή απάντηση βάζει μια μικρή κουκουβάγια στο κλαδί τους. Η ομάδα που έχει μαζέψει τις περισσότερες κερδίζει.
Οι ερωτήσεις- ρίμες:
Κουκουβάγια πες μου σε παρακαλώ:
Μετά από το όνομά μου το μικρό ακολουθεί ένα...γνωστό.
Τα αδέλφια, ο μπαμπάς και η μαμά φτιάχνουν μια... γλυκιά.
Η βιταμίνη που είναι μέσα σ' αυτά κάνουν γερά παιδιά.
Φύλλα κίτρινα ξερά απλώθηκαν στη γειτονιά. Πότε;
Τέσσερις ίσες πλευρές και τέσσερις γωνίες κι αυτές
Είναι ένα γνωστό νερό και οι νεράιδες περιμένουν στο δάσος το πυκνό.
Ο Τρυγαίος ξεκίνησε με ένα σκαθάρι χοντρό για να την ελευθερώσει από μέρος σκοτεινό.
Έκλεψε τη φωτιά από γνωστό βουνό και τιμωρήθηκε σκληρά για αυτό.
Τι φοβούνται τα καλικατζάρια στη γη, όταν κάνουν τις σκανταλιές τους εδώ και εκεί;
Τρεις ευθείες γνωστές και σε όλους αγαπητές.
Θέλω λάδι για το φαγητό, που θα πάω να το βρω;
Αν πω "Μου βγάλανε το λάδι" με πατήσαν κάτω με το ποδάρι;
Ποιο δέντρο αγάπησε τον Βοριά και ανθίζει στη χειμωνιά;
Τρεις ξηροί καρποί, που είναι πάντα υγιεινοί
Τέσσερα ζώα γνωστά που σκεπάζονται με πάπλωμα μέσα στο χιονιά.
Πως λέγονται τα πουλιά που φεύγουν μέσα από του φθινοπώρου την αγκαλιά;
Ένα ψωμί στολίδι με ένα χι και ένα καρύδι.
Η Νίνα, ο Φώτης και ο Τοτός φόρεσαν μια στολή στην αποκριάτικη γιορτή.
Η πρώτη βδομάδα της αποκριάς έχει δυνατή φωνή και τη λένε...
Δεν θυμάμαι καλά τι σημαίνει Αποκριά.
Ποιος έχει γενέθλια τη Πρωτοχρονιά, ο παππούς, η γιαγιά ή κάποιος που έχει άσπρα μαλλιά;
Θυμάμαι ότι βαφτίστηκε στα νερά του Ιορδάνη του ποταμού, αλλά δεν θυμάμαι τον νονό του Χριστού.
Δύο τρελοί στην ιστορία ξεκίνησαν έναν πόλεμο χωρίς σημασία, ακούγοντας ένα ΟΧΙ με σημασία.
Πώς λέγεται το έθιμο που κλείνει το στόμα με ένα βραστό αυγό και το ανοίγει με ένα πασχαλινό;
Στο πρώτο πόδι της Σαρακοστής υπάρχει μια βασίλισσα γνωστή.
Περιμένω αυτήν την εποχή για να φάω πορτοκάλι ζουμερό και μανταρίνι γλυκό.
Εθνικός ύμνος αντηχεί και το όνομα του ποιητή θα ακουστεί.
Κρασάκι νόστιμο θα πιω, αν μου δώσει το σταφύλι το φυτό αυτό.
Τον Κύηκα έχασε κάποια στιγμή και τον έψαχνε στην θάλασσα την αλμυρή.
Πέντε φαγητά από της Σαρακοστής την αγκαλιά.
-Τι να κάνω; Τι να πω; Είναι ένα μπέρδεμα σωστό: Ανά δύο τα παιδιά βάζουν την ιστορία σε μια σωστή σειρά. Αν είναι λάθος ή σωστή δεν λέγεται. Ποια ομάδα κερδίζει στο τέλος; Αυτή με τα λιγότερα λάθη. (συζήτησαν μεταξύ τους, διόρθωσε ο ένας τα λάθη του άλλου, μαζί με ένα μεγάλο "μπράβο")
-Παπαγάλε, θα σε βγάλω απ' το κλουβί, αν πεις τη φράση τη σωστή: Ο παπαγάλος- παιδί ακούει μόνο μία λέξη και πρέπει να την επαναλάβει σωστά, για να μπορέσει να ελευθερωθεί.(πετρελαιοκηλίδα, καρμανιόλα, μυρμηγκοφωλιά, γαστρεντερίτιδα,ξέξασπρη, ανεμοστρόβιλος, αυτοκινητόδρομος κλπ)
-Ένας αϊτός περήφανος καραδοκεί, τη λεία του να βρει: Καθόμαστε στην άκρη με μαζεμένα τα χέρια-φτερούγες. Κάτω υπάρχουν στεφάνια-φωλιές, τόσα, όσα είναι και τα παιδιά.Τα παιδιά- πουλιά πετούν ελεύθερα μέσα στο χώρο. Όταν ο αϊτός απλώσει τις φτερούγες του, τα παιδιά-πουλιά τρέχουν να μπουν στη φωλιά. Όποιο πουλί πιάσει ο αϊτός βγαίνει από το παιχνίδι.
-Πεινάω, πεινάω. Θέλω κάτι να φάω: Σε μια μεγάλη φωλιά- σχοινί υπάρχουν εικόνες. Μόλις σταματήσει η παραπάνω φράση να ακούγεται, τα παιδιά- πουλιά παίρνουν μια εικόνα. Αν είναι σωστή, συνεχίζουν στο παιχνίδι. Οι σωστές εικόνες, σε κάθε γύρο αρχίζουν να μειώνονται, μέχρι ο νικητής να είναι ένας.
Πατρόν ατομικών εργασιών:
Άνοιξα το κλουβί γιατί δεν αξίζει τέτοια φυλακή.
Κουκουβάγια μου σοφή, είσαι μία καλλονή!
Τι κι αν το ανάστημα του είναι δυο πιθαμές,
πεταρίζει στον άνεμο χίλιες φορές.
Δεν είναι η Πούλια που έχει εφτά παιδιά,
αλλά η Πούλια που κάθισαν στα χέρια της έξι πουλιά.
Γλάρε μου, εκεί που πετάς ανάμεσα στο μπλε και στο μαβί
πάρε μια σκέψη μου τρελή και ταξίδεψε την μες στη σιωπή.
Αηδονιού φωνή, για ένα τραγούδι, στου ήλιου το φιλί,
χωρίς να υπάρχει φάλτσο στο σολ και στο μι.
Μακάρι να 'μουν ταξιδιάρικο περιστέρι,
για να στείλω μήνυμα στο δικό μου ταίρι.
Μακάρι να 'χα της κότας την αγκαλιά
και να έκλεινα μέσα της, όλου του κόσμου τα παιδιά.
Μακάρι παπαγάλος να 'μουν σε ένα κλαδί
και να 'ξερα μόνο λέξεις που δείχνουν αγάπη και στοργή.
Τόσα μακάρι μαζεύτηκαν στα φτερά
και βάρυναν με επιθυμία σύννεφα και πουλιά.
Το "μακάρι" γίνεται "δεν μπορεί"
και κάθομαι καρφωμένη εδώ κάτω στη γη.
Σας βλέπω με θαυμασμό και μιλώ:
-Τι χρώμα να έχει ο κόσμος από κει ψηλά
μέσα από τη δική σας τη ματιά;
Τι χρώμα να έχει η ελευθερία,
στου αέρα και στου ήλιου τη συμφωνία;
Λ.Ρ
-Πουλί πετά ψηλά πάνω από θάλασσες και χωριά: Κάθε παιδί μεταμορφώνεται σε πουλί και πετά πάνω από τη θάλασσα, από τη πόλη και μας λέει τι είδε.
Οι απαντήσεις των παιδιών:
Ανθρώπους να κολυμπάνε.
Σπίτια πάνω σε βουνά.
Παράξενα λουλούδια.
Έφτασα πολύ κοντά στον ήλιο.
Λουλούδια που καταπίνουν έντομα.
Δέντρα που ήταν γυμνά και δεν είχαν φύλλα.
Τον ήλιο να χαμογελάει.
Ανθρώπους που οργώνανε.
Ανθρώπους μέσα σε μία βάρκα που ψαρεύανε.
Ανθρώπους να ποτίζουν τα λουλούδια.
Δελφίνια που παίζανε με τα ψάρια.
Μια γυναίκα που φροντίζει τα παιδιά της.
Άντρας που καθαρίζει το αυτοκίνητο.
Αρκούδα που έψαχνε να βρει μέλι.
-Γνωρίζω τον αρχηγό μέσα από τον φίλο μου τον φτερωτό: Λέξεις- ρήματα. Μετά από συζήτηση γνωρίζουμε τα ρήματα.(είναι ένας αρχηγός που μας δίνει μια "διαταγή" και εμείς το κάνουμε)Τι καταλάβαμε; Λέμε προτάσεις και ζητάμε από τα παιδιά να μας πουν το ρήμα της πρότασης. Παίζουμε με ρήματα σχετικά με τα πουλιά (πετάω,φτερουγίζω,κλωσάω,τιτιβίζω, κράζω, κουρνιάζω). Στην αρχή ακούνε το ρήμα και μιμούνται. Μετά κάνουμε παντομίμα και τα παιδιά λένε το συγκεκριμένο ρήμα.
-Θαλασσοκόρακας πεινάει και ψάχνει κάτι για να φάει:Κάθε παιδί-θαλασσοκόρακας κάθεται στον βράχο του και με το σύνθημα βουτά στη θάλασσα και με το ράμφος του πιάνει ένα ψάρι και το φέρνει στο βράχο του. Ποιο θα τα καταφέρει πρώτο;
-"Πετάει, πετάει" κινητικά:Το γνωστό παιχνίδι πετάει πετάει (αναφέρουμε κάτι που πετάει ή δεν πετάει). Όταν τα παιδιά ακούν κάποιο πτηνό κουνούν τα χέρια σαν φτερά, αν ακού κάτι που δεν πετά κάθονται ακίνητα ή κάτω σε βαθύ κάθισμα. Εμείς κάθε φορά που αναφέρουμε κάτι πτηνό ή μη κουνάμε τα χέρια για να τα μπερδέψουμε. Κερδίζει όποιος καταφέρει να μην "πετάξει" όταν δεν πρέπει. Πχ. Πετάει πετάει ο γάιδαρος! Τι πρέπει να κάνουν;
- Ο αετός ξενυχτά μην του κλέψουν τα μικρά:Ένα παιδί αετός και τρία τέσσερα παιδιά αετόπουλα που τα φυλά. Τα υπόλοιπα παιδιά αρπαχτικά ή κυνηγοί προσπαθούν να του πάρουν τα μικρά απ' τη φωλιά την ώρα που απομακρύνεται για να βρει φαγητό. Κάθε παιδί που πιάνει φεύγει από το παιχνίδι Ποιος θα είναι ο νικητής; Παραλλαγή: Κάθε παιδί που πιάνει ο αετός γίνεται αετόπουλο.
-Παπαγάλος πολύχρωμος, ζωηρός αλλά και πολύ ομιλητικός: Γινόμαστε ένας παπαγάλος που δίνει εντολές. Τα παιδιά εκτελούν μόνο τις εντολές όταν η φράση ξεκινάει " ο παπαγάλος λέει...." Τα παιδιά που δεν τηρούν τον κανόνα βγαίνουν από το παιχνίδι.(ο παπαγάλος λέει να ανεβείτε στα τραπέζια-εκτελείτε. Κάτω από τα τραπέζια, όταν ακουστεί, τα παιδιά πρέπει να μείνουν πάνω στα τραπέζια, αλλιώς χάνουν)
-Ένα κοράκι δεν ψάχνει τη φωλιά του αλλά τη μαμά του:Τα κορίτσια σε κύκλο. Κάτω από ένα κορίτσι υπάρχει ένα μαύρο φτερό.Το αγόρι-κόρακας κάθεται στη μέση του κύκλου και ρωτά πέντε κορίτσια. "Είσαι η μαμά μου;" Αν η απάντηση είναι αρνητική, το κορίτσι απαντά, τιτιβίζοντας. Αν η απάντηση είναι θετική απαντά κράζοντας. Ποιο κοράκι θα τη βρει με τις λιγότερες ερωτήσεις;
-Ποιος κούκος απ' την τεμπελιά, κάθισε σε ξένη φωλιά; Τα αγόρια σε κύκλο. Κάποιο κάθεται πάνω σε μία φωλιά. Όλα τα αγόρια κάθονται σε μια συγκεκριμένη στάση, εκτός από αυτό που έχει τη φωλιά. Το κορίτσι προσπαθεί να βρει ποιος είναι ο κούκος, παρατηρώντας τη διαφορά.
-Δύο αετόπουλα παλεύουν με φτερά, για τη βουνού τη πλαγιά:Τα παιδιά-αετόπουλα προσπαθούν μόνο με τα χέρια να ρίξουν το άλλο από το βράχο-τουβλάκι.
-Ισορροπία, για να μην οδηγηθώ στην ασιτία: Στη μέση ενός μεγάλου κλαδιού υπάρχει μια ακρίδα. Με το σύνθημα τα πουλιά ξεκινούν. Ποιο θα φτάσει πρώτο στο φαγητό, χωρίς να χάσει την ισορροπία του;
-Σε ένα δέντρο φουντωτό, το πέταγμα δεν σταματά λεπτό: Πάνω σε ένα δέντρο υπάρχουν τέσσερα πουλιά σε διάφορες θέσεις. Τα παιδιά παρατηρούν για λίγο. Τα πουλιά φεύγουν από το δέντρο και οι παρατηρητές πρέπει να τα βάλουν στη θέση που ήταν. Σε άλλη φάση οι θέσεις των πουλιών μπερδεύονται και οι ορνιθολόγοι πρέπει να τα τοποθετήσουν στην αρχική τους θέση.
Μια προσπάθεια:
-Τι θυμάμαι απ' όλα αυτά;Καλύτερα να άνοιγα τα φτερά και να πέταγα μακριά: Μέσα από μια τρύπα μικρή, φαίνεται ένα μέρος μιας εικόνας και το παιδί προσπαθεί να βρει το πουλί που έχει κρυφτεί.
-Τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ομάδες. Η παντομίμα ξεκινά και στο τέλος μετριούνται οι νίκες της κάθε ομάδας.
Κινήσεις:
Πετώ και βάζω στο κεφάλι μου μία κορόνα (αετός)
Χτενίζω τα μαλλιά μου προς τα πάνω (τσαλαπετεινός)
Πετώ και βάζω πίσω μου ένα ψαλίδι(χελιδόνι)
Κάνω πως παίζω κιθάρα και τραγουδώ(αηδόνι)
Ανεβαίνω στη καρέκλα, κοιτώ το ρολόι και αρχίζω να φωνάζω κουνώντας τα φτερά μου(κόκορας)
Στέκομαι με το ένα πόδι σε σχήμα κουτσό(πελαργός, όταν ξεκουράζεται)
Πετώ και παίρνω ένα δαχτυλίδι και το πάω στη φωλιά μου(κίσσα)
Βάζω ένα χαρτί στον αστράγαλο μου και πετάω μακριά(περιστέρι)
Κρατώ ένα αυγό, κοιτάω δεξιά κι αριστερά και το αφήνω στη φωλιά (κούκος)
Κολλάω στο λαιμό μου ένα χαρτί κόκκινο και πετώ(κοκκινολαίμης)
Κοντά σε κάποιο ξύλο, πηγαίνω το κεφάλι μου μπροστά ,πίσω, στην αρχή αργά και μετά πιο γρήγορα(δρυοκολάπτης)
Φτερουγίζω γύρω-γύρω από μια κούκλα που είναι κάτω στο πάτωμα με κλειστά μάτια (κόρακας)
Γίναμε και μουσικάντηδες και τραγουδήσαμε για τους φτερωτούς μας φίλους
Μια λίστα τραγουδιών για πουλιά για πολλαπλή χρήση
Που να κρύψει τη χαρά,
τώρα που έχει μια φωλιά και ένα σκουλήκι συντροφιά;
Επιλέγω τον φίλο μου τον φτερωτό
και συμπληρώνω τον πίνακα τον ζωγραφικό.
Πατρόν των παραπάνω εργασιών:
Εξωτική ομορφιά και η φαντασία που τριγυρνά!
Η ομαδική μας εργασία έγινε , αφού διαβάσαμε πρώτα και συζητήσαμε το παραμύθι
"Ο γίγαντας και τα πουλιά".
Ο Ροδόλφος πια δεν νιώθει μοναξιά
γιατί "σκεπάστηκε" με των πουλιών, τα πούπουλα και τα φτερά.
Η ενότητα αυτή ξεκίνησε με ένα ατυχές γεγονός στη τάξη. Ένα πουλάκι χτύπησε στο τζάμι του παραθύρου και δεν μπορέσαμε να κάνουμε τίποτα γι΄αυτό. Η αγωνία των παιδιών μεγάλη και η λύπη τους το ίδιο. Κάπως έτσι αποφασίσαμε να μπούμε στον κόσμο των πουλιών και να προσπαθήσουμε να τα γνωρίσουμε. Το εποπτικό υλικό ανεξάντλητο, οι ερωτήσεις και οι γνώσεις των παιδιών πολλές, ίσως γιατί ότι προέρχεται από το ζωικό βασίλειο τους μαγεύει.
Συζητήσαμε για την ανατομική τους κατασκευή, το χώρο που ζουν, το φαγητό που τρώνε, την τροφική αλυσίδα της φύσης(σε ορθογώνια χαρτάκια τα παιδιά σχεδίασαν στο ένα χόρτα, σπόρια, στο άλλο έντομα,στο άλλο πουλιά, στο άλλο ζώα και όλα αυτά ενώθηκαν σαν κρίκοι για να δούμε τι συμβαίνει αν αυτή η αλυσίδα "σπάσει").Πως αναπτύσσονται; Ποιος είναι ο κύκλος της ζωής τους;Ποιες είναι οι φάσεις αυτές μέσα στο χρόνο και γιατί;Ψάξαμε διαφορές και ομοιότητες από τα έντομα και τα ερπετά. Προσπαθήσαμε να ερμηνεύσουμε αιτιώδεις σχέσεις όπως γιατί το ράμφος της κουκουβάγιας είναι διαφορετικό από της κότας; Γιατί τα πόδια της πάπιας διαφέρουν από της γαλοπούλας, ενώ είναι και τα δύο κατοικίδια; Γιατί η φωλιά του πελαργού είναι μεγάλη;
Ονομάσαμε τις κατηγορίες που χωρίζονται τα πουλιά, σύμφωνα με ορισμένα χαρακτηριστικά τους και κάναμε ταξινομήσεις.(αρπαχτικά, κατοικίδια, υδρόβια, νυχτόβια)
Για να ξεπιαστούμε λίγο από το καθισιό, στρώσαμε μια μαύρη φόδρα κάτω, μια μπλε και με τα τουβλάκια φτιάξαμε ένα "κοτέτσι". Τα παιδιά, σύμφωνα με το όνομα του πουλιού που άκουγε έπρεπε να κινηθεί προς το ανάλογο σκηνικό.
Σύμβολα, παράξενες συνήθειες των πουλιών ενδιαφέρουν τα παιδιά και ζητάμε αυτό το κομμάτι της ενότητας να "μεταφερθεί" στο σπίτι και να το παρουσιάσουν εκείνα στην παρεούλα. Τι ακούσαμε; Το κύκνειο άσμα, το κρύψιμο της στρουθοκαμήλου, την κότα που όταν πίνει νερό σηκώνει ψηλά το κεφάλι για να ευχαριστήσει τον Θεό, τον κόρακα που προμηνύει κάτι άσχημο, τον κούκο που ψάχνει μια ξένη φωλιά για να γεννήσει τα αυγά του και μετά προσπαθεί να τα φορτώσει σε άλλα πουλιά- μαμάδες, το σύμβολο της θεάς Αθηνάς, το κούρνιασμα του πελαργού στη σκεπή σημαίνει ότι κάποιος δικό σου θα έρθει από μακριά και το σπίτι προστατεύεται από την φωτιά και πολλά άλλα που οι αφηγητές μας είπαν.
Παρακολουθήσαμε το βιντεάκι "Αετοί" από το θαυμαστό κόσμο των ζώων. Οι εντυπώσεις πολλές και η συζήτηση χωρίς τελεία.
Οι μύθοι του Αισώπου μας χάρισαν πολλές ιστορίες που οι πρωταγωνιστές ήταν πουλιά.Τα παιδιά μεταμορφώθηκαν στους ήρωες του Αισώπου και έγιναν τα αντίστοιχα δρώμενα.
Άλλα προτεινόμενα βιβλία είναι "Ο γίγαντας και τα πουλιά", "Το αηδόνι του αυτοκράτορα", "Τα έντεκα βασιλόπουλα που έγιναν κύκνοι" , "Η Πουπού και η Καρλότα", "Ο συναχωμένος κόκορας", "Ο Μαύρος Κότσυφας και ο Άσπρος γλάρος
"Το κολιμπρί" από την Μπουρκίνα Φάσο
Το Κολιμπρί
Πριν πολλά-πολλά χρόνια, τότε που τα ζώα ακόμα είχαν ανθρώπου λαλιά, τα πουλιά αποφάσισαν να εκλέξουν βασιλιά.Γιατί να έχουν βασιλιά οι άνθρωποι και τα ζώα κι εμείς όχι;
…σκέφτηκαν και συγκεντρώθηκαν σε ένα ξέφωτο για να αποφασίσουν.
– Να διαλέξουμε τη Στρουθοκάμηλο που είναι το μεγαλύτερο πουλί! …ακούστηκε μια φωνή.
– Μα όχι, δεν μπορεί να πετάξει.…απάντησε κάποιο άλλο.
– Τότε τον Αετό που έχει το πιο διαπεραστικό βλέμμα!
– Οχι, είναι πολύ άσχημος
– Τον Γύπα που έχει τα πιο δυνατά φτερά!
– Ο Γύπας είναι βρομερός, μυρίζει απαίσια.
– Το Παγόνι που είναι όμορφο!
– Τα πόδια του είναι πολύ άσχημα, το ίδιο και η φωνή του.
– Την Κουκουβάγια που βλέπει στο σκοτάδι!
– Η Κουκουβάγια είναι άχρηστη τη μέρα, δεν αντέχει το φως.
Εφτασε το βράδυ κι ακόμα δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν. Τότε μια καρακάξα φώναξε:
-Να κάνουμε διαγωνισμό! Όποιος μπορέσει να ανεβεί πάνω από τα σύννεφα, θα γίνει βασιλιάς!
-Ναι, ναι! …τσίριξαν τα υπόλοιπα πουλιά. Δόθηκε λοιπόν το σύνθημα κι όλα μαζί ζυγιάστηκαν ψηλά στον ουρανό. Ο Γύπας πετούσε τρεις ολόκληρες μέρες χωρίς να σταματήσει. Κόντευε να φτάσει τον ήλιο. Στο τέλος της τρίτης μέρας φώναξε δυνατά:
– Πέταξα πιο ψηλά απ’ όλους, είμαι ο βασιλιάς!
«Τσίου-τσίου-τσίου», άκουσε μια φωνούλα από πάνω του. Σήκωσε το κεφάλι του και τι να δει! Το Κολιμπρί τον είχε ξεπεράσει. Είχε γαντζωθεί χωρίς κανένας να το πάρει μυρωδιά, στο φτερό του Γύπα και δεν είχε πέσει γιατί ήταν ελαφρύ σαν πούπουλο.
– Τσίου-τσίου-τσίου! Εγώ έφτασα πιο ψηλά, είμαι ο βασιλιάς! …τραγούδησε το Κολιμπρί.
Ο Γύπας πέταξε άλλη μια μέρα, συνεχίζοντας να ανεβαίνει προς τον ήλιο.
– Έφτασα πιο ψηλά απ’ όλους σας, είμαι ο βασιλιάς.…φώναξε.
– «Τσίου-τσίου-τσίου! Εγώ έφτασα πιο ψηλά, εγώ είμαι ο βασιλιάς! …τσίριξε κοροϊδευτικά το Κολιμπρί, ξεπροβάλλοντας μέσα από τα φτερά του Γύπα. Ο Γύπας συνέχισε να πετάει και την πέμπτη μέρα.
– Κανένας δεν μπορεί να ανεβεί πιο ψηλά από μένα! Είμαι ο βασιλιάς! …φώναξε για άλλη μία φορά.
– Τσίου-τσίου-τσίου! Εγώ έφτασα πιο ψηλά, είμαι ο βασιλιάς! …ακούστηκε και πάλι να φωνάζει το Κολιμπρί πάνω απ’ το κεφάλι του. Ο Γύπας είχε πια κουραστεί και κατέβηκε στη Γη. Όλα τα πουλιά είχαν θυμώσει. Το Κολιμπρί έπρεπε να τιμωρηθεί γιατί τα είχε κοροϊδέψει. Πέταξαν καταπάνω του, κι εκείνο μόλις πρόλαβε να κρυφτεί στη φωλιά ενός ποντικού. Πώς θα το έβγαζαν από εκεί όμως; Κάποιος έπρεπε να παραφυλάξει και να το πιάσει, μόλις θα ξεμύτιζε.
– Η Κουκουβάγια πρέπει να παραφυλάξει! Έχει τα μεγαλύτερα μάτια και βλέπει στο σκοτάδι!…φώναξαν τα πουλιά. Έτσι, η Κουκουβάγια πήρε θέση μπροστά στην ποντικότρυπα. Ολη τη νύχτα φρουρούσε άγρυπνα τη φωλιά. Όμως γρήγορα ξημέρωσε και ο ζεστός ήλιος σκορπούσε τέτοια θαλπωρή, που η Κουκουβάγια νύσταξε και αποκοιμήθηκε.Το Κολιμπρί κρυφοκοίταξε, είδε ότι η Κουκουβάγια κοιμόταν και φρρρτ, το έσκασε. Όταν τα πουλιά έφτασαν για να τιμωρήσουν το Κολιμπρί, η ποντικότρυπα ήταν άδεια. «Τσίου-τσίου», άκουσαν από ψηλά. Σήκωσαν το κεφάλι τους και είδαν το παμπόνηρο πουλάκι καθισμένο στο ψηλότερο κλαδί. Αυτός που θύμωσε περισσότερο ήταν ο Ασπροκόρακας. Γύρισε την πλάτη του στα πουλιά και έκραξε:
– Δεν είμαστε άξιοι να εκλέξουμε βασιλιά. Γι’ αυτό κι εγώ δεν θα ξαναβγάλω λέξη από το στόμα μου.
Και από εκείνη τη μέρα, ο Ασπροκόρακας δεν ξαναμίλησε. Ακόμα και να πληγωθεί, φωνή δεν βγάζει.
Και το " Ντάνιελ, το Απρόθυμο παπάκι", εκεί που η εικονογράφηση γίνεται με τη δύναμη της φωτογραφίας.
-Παίξαμε και εξηγήσαμε παροιμίες και λαϊκές εκφράσεις: (Τις ακούνε και δίνουν τη δική τους ερμηνεία. Μετά την εξήγηση, μας δίνουν δικά τους παραδείγματα ή αληθινά γεγονότα που ειπώθηκε αυτή η παροιμία)
Με ένα σμπάρο, δυο τρυγόνια.
Όταν ασπρίσει ο κόρακας και γίνει περιστέρι.
Ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη.
Έγινα περδίκι.
Έμεινε μόνος του σαν τον κούκο.
Τα φόρτωσε στον κόκορα.
Το έξυπνο πουλί από την μύτη πιάνεται.
Έχει ενός κοκόρου γνώση.
Κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει.
Το καλό πουλί απ' το αυγό του κελαηδεί.
- Φυσικά δεν έλειψαν και τα αινίγματα. Αυτοσχέδια, σε power point και τα παιδιά χωρισμένα σε δύο ομάδες και με την καταγραφή πόντων και νικήτρια ομάδα.εδώ - Αναγνώριση γραμμάτων και πουλιά που ξεκινούν από αυτό. - Το ποίημα του Ζ. Παπαντωνίου "Ο παπαγάλος", έγινε παιχνίδι και ομαδική εργασία. Κάποιο παιδί μεταμορφώθηκε σε παπαγάλο και μας έλεγε συλλαβές και εμείς προσπαθούσαμε να βρούμε λέξεις από αυτές. Αν ο παπαγάλος ήταν ευχαριστημένος χτυπούσε τα φτερά του- χέρια. - Ήχοι πουλιών και το παιδί αναγνωρίζει και ονοματίζει το πουλί . -Χρονική εξέλιξη από το αυγό που χρειάζεται φροντίδα μέχρι το μικρό που θα ξεπροβάλει.
-Μιμητικές κινήσεις από τη ζωή των πουλιών: Πετούν ψηλά, γεννούν αυγά, κλωσούν, ψάχνουν για φαγητό, ταΐζουν το μικρό τους κοκ. Κινούμαστε σαν αρπακτικά, ωδικά, σε κλουβί, μικρά, μεγάλα, που δεν πετούν,κλπ.
- Παίζουμε το παραδοσιακό παιχνίδι "Πετάει-πετάει".
- Έννοιες βαρύ- ελαφρύ: Βάζουμε αντικείμενα στο τραπέζι και τα παιδιά υποθέτουν τι θα μπορούσε να μετακινήσει ο αέρας μια βεντάλιας ή ο αέρας από το πιστολάκι. Οι υποθέσεις γράφονται σε πίνακα και γίνεται η επαλήθευση τους.
- Περπατούν στον πάγκο σαν πελαργοί: Στην αρχή ελεύθερα και μετά εκτελούν διάφορες εντολές(στο δεύτερο βήμα στέκεσαι στο ένα πόδι, στο τρίτο τα χέρια σε έκταση κοκ)
- Σε χαρτόνι υπάρχουν τα περιγράμματα πουλιών , οι αντίστοιχες εικόνες και κάνουν την ανάλογη αντιστοίχιση. Τα πουλιά όμως, άκουσαν έναν παράξενο θόρυβο και πέταξαν μακριά. Μπορείς να βρεις σε ποιο πουλί ανήκει το περίγραμμα;(σχεδιάζουμε πουλιά με έντονα χαρακτηριστικά, όπως πελεκάνο, δρυοκολάπτη, χελιδόνι, κόκορα, πάπια)
-Στο καβαλέτο υπάρχουν κλαδιά και πάνω τοποθετημένα τέσσερα πουλιά. Το παιδί τα παρατηρεί και βγαίνει από τη τάξη. Η θέση τους αλλάζει και το παιδί καλείται να τα διορθώσει και να τα βάλει στην αρχική τους θέση.
-Τα πουλιά και ο γάτος: Ένα παιδί γίνεται γάτος και τα πουλιά- παιδιά στέκονται στο ένα πόδι. Αν ακουμπήσουν το πόδι κάτω και ο γάτος τους πιάσει έχει δικαίωμα να τα "φάει" και βγαίνουν από το παιχνίδι.
- Οι αλεπούδες και τα πουλιά: Ο χώρος χωρίζεται σε δύο μέρη.Το ίδιο και τα παιδιά. Τα παιδιά περπατούν ελεύθερα και στους δύο χώρους και οι αλεπούδες παραμονεύουν. Με το σύνθημα οι αλεπούδες κυνηγούν τα πουλιά και μπορούν να τα πιάσουν μόνο αν τα πουλιά είναι στον δικό τους χώρο.
-Βλέπω, βλέπω να πετά κάπου εκεί ψηλά: Ένα παιδί περιγράφει τα χαρακτηριστικά ενός πουλιού και τα παιδιά μαντεύουν και λένε το όνομα του.
-Ο πάπιος και η πάπια: Τα παιδιά σε κύκλο και ο πάπιος είναι στη μέση με κλειστά τα μάτια. Έχει χάσει το ταίρι του και ψάχνει να το βρει. Πως; Το παιδί που ορίζουμε βουβά στον κύκλο αρχίζει και κάνει τη φωνή της πάπιας και ο πάπιος προσπαθεί ακούγοντας την να τη βρει.
- Λαβύρινθος που το δημιουργούμε με σκοινιά και τουβλάκια πλαστικά γυμναστικής και ποιος θα βοηθήσει την μαμά καρδερίνα να φτάσει στα παιδιά της!
- Τρία παιδιά-αετόπουλα κρατούν ανάμεσα στα πόδια τους 3 τουβλάκια- αρνάκια. Υπάρχουν σε ορισμένη απόσταση τρία στεφάνια-φωλιές. Ποιο αετόπουλο θα πάει το αρνάκι θήραμα στη φωλιά του ποιο γρήγορα;
- Ποιος πρέπει να φύγει; Φτιάχνουμε σειρά τριών πουλιών και ζητούμε από τα παιδιά να "διώξουν' κάποιο γιατί δεν πρέπει να είναι εκεί ( γεράκι- καναρίνι- γύπας,
αηδόνι- κουκουβάγια- γκιώνης )
- Μετατρέπουμε το τραγούδι "Όταν θα πάω κυρά μου στο παζάρι" αντικαθιστώντας τα ζώα του τραγουδιού με πουλιά"
- Εικόνες με πουλιά σκόρπια στο πάτωμα. Μέσα σε στεφάνια τοποθετημένα τα περιβάλλοντα που ζουν (Πχ. λίμνη, ανταρκτική, δάσος, βουνό, θάλασσα, αγρόκτημα, κοκ) Τα παιδιά σε ομάδες προσπαθούν να τοποθετήσουν το κάθε πουλί στο περιβάλλον που ζει.
- Τραγουδάμε τραγούδια για πουλιά "Η Κουκουβάγια, τα παπάκι, το καναρίνι, το κοράκι, ο παπαγάλος, κλπ."
Τα πουλιά στη ζωγραφική
Ψάχνουμε και βρίσκουμε στο διαδίκτυο μαζί με τα παιδιά ζωγραφικούς πίνακες με θέμα τα πουλιά και το παιδί. Τους παρατηρούμε και συζητάμε για αυτούς. Επιλέγουμε αυτούς που μας εντυπωσίασαν περισσότερο και φτιάχνουμε μια ιστορία για αυτούς. Μπορείτε να τους χρησιμοποιήσετε για πολλαπλές δραστηριότητες εικαστικές, ανάπτυξης λόγου, μιμητικές, κλπ. Τα παιδιά μας σας προτείνουν αυτούς, ψάξτε κι εσείς με τα παιδιά σας και διασκεδάστε μαθαίνοντας. Μπορείτε να χωρίστε τα παιδιά σε ζευγάρια ο ένας φωτογράφος ο άλλος το μοντέλο και να αναπαραστήσουν τον πίνακα και κατόπιν να το ζωγραφίσουν. Ή να κάνετε την ίδια δραστηριότητα ο ένας ζωγράφος ο άλλος μοντέλο και να ζωγραφίσει ο ζωγράφος το "μοντέλο" στο καβαλέτο όπως το φαντάζεται.
"Φτερωτά" φύλλα εργασίας:
Ατομικές και ομαδικές εργασίες:
Μέσα στο καταχείμωνο , οι αλκυόνες.
Χρωματισμός χαρτιού με γκοφρέ και εφημερίδα
Επιλογή πουλιού και συμπλήρωση εικόνας με ζωγραφική
Ελεύθερη απασχόληση στον μαυροπίνακα
"Ο παπαγάλος" του Ζ. Παπαντωνίου
Ιδέα από τον παλιό δίσκο σερβιρίσματος της γιαγιάς
Κοιτώντας έναν ζωγραφικό πίνακα
«Αλλά με τις ξόβεργες μπορεί να πιάνεις πουλιά, δεν πιάνεις ποτέ το κελαηδητό τους. Χρειάζεται η άλλη βέργα, της μαγείας, και ποιος μπορεί να την κατασκευάσει αν δεν του ’χει από μιας αρχής δοθεί;» (Ο. Ελύτης)